اگر بعد از تمیز کردن دستگاه بدنسازی متوجه پوسته شدن چرم نیمکت، کدرشدن روکش صندلی یا ایجاد لکه روی بدنه دستگاه شده اید، احتمالا از شوینده نامناسب یا روش اشتباهی استفاده کرده اید. برای تمیز کردن دستگاه بدنسازی نیازی به مواد شیمیایی قوی یا شست و شو با آب فراوان ندارید؛ کافی است متناسب با جنس هر قسمت، از دستمال میکروفایبر، شوینده ملایم و مواد ضدعفونی کننده سازگار استفاده کنید.
در این راهنما یاد می‌گیرید چطور تردمیل، دوچرخه ثابت، الپتیکال، میز پرس و سایر تجهیزات باشگاه را تمیز کنید، بدون اینکه به چرم، روکش، قطعات الکترونیکی و بدنه آن‌ها آسیب برسد.
چرا باید دستگاه بدنسازی را تمیز کرد؟
تمیز کردن دستگاه بدنسازی فقط برای مرتب و تمیز به نظر رسیدن باشگاه نیست. تجهیزات ورزشی در طول روز بارها با دست، لباس و عرق افراد مختلف تماس دارند. همین موضوع باعث می‌شود سطح دستگاه‌ها به مرور محل تجمع آلودگی، چربی پوست، گردوغبار و میکروب و باکتری روی دستگاه بدنسازی شود.
مهم‌ترین دلایل نظافت منظم دستگاه‌های ورزشی عبارت‌اند از:
1. جلوگیری از تجمع میکروب و باکتری روی دستگاه بدنسازی
دستگیره ها، پشتی صندلی‌ها، نیمکت ها و قسمت‌هایی که مستقیما با بدن تماس دارند، بیشتر در معرض آلودگی قرار می‌گیرند. باقی ماندن عرق و چربی روی این سطوح مخصوص بعد از سانس بدنسازی مردان، محیط مناسبی برای انتقال آلودگی بین ورزشکاران ایجاد می‌کند.
2. افزایش طول عمر چرم و روکش دستگاه
یکی از مشکلات رایج تجهیزات بدنسازی، ترک خوردگی و پوسته‌شدن روکش نیمکت‌ها و صندلی هاست.
بخشی از این آسیب‌ها به استفاده مداوم مربوط می‌شود، اما شوینده‌های نامناسب، الکل غلیظ و مواد سفیدکننده نیز می‌توانند به پوشش محافظ چرم مصنوعی آسیب بزنند.
3. جلوگیری از خرابی قطعات مکانیکی و الکترونیکی
عرق بدن و رطوبت باقی‌مانده روی بدنه فلزی می‌توانند به مرور باعث خوردگی برخی سطوح شوند. از طرف دیگر، ورود آب و مواد شوینده به نمایشگر، کلیدها، محل اتصال کابل‌ها و قطعات الکترونیکی ممکن است عملکرد دستگاه را مختل کند.
4. حفظ ظاهر حرفه‌ای باشگاه
تصور کنید وارد باشگاهی می‌شوید که روی نیمکت‌های آن لکه عرق وجود دارد، دستگیره دستگاه‌ها چرب هستند و روکش صندلی‌ها تغییر رنگ داده‌اند. حتی اگر تجهیزات گران قیمت باشند، این وضعیت حس خوبی به ورزشکار منتقل نمی‌کند.
بهترین مواد تمیزکننده دستگاه بدنسازی کدام‌اند؟
برای تمیز کردن دستگاه بدنسازی لازم نیست سراغ شوینده‌های صنعتی و قوی بروید. در بسیاری از موارد، یک محلول شوینده ملایم و دستمال مناسب می‌تواند بیشتر آلودگی‌ها را پاک کند.
البته باید به یک نکته توجه کنید: جنس قسمت‌های مختلف دستگاه یکسان نیست. ممکن است شوینده ای برای بدنه فلزی مناسب باشد، اما به روکش چرمی یا صفحه نمایش آسیب بزند.
معرفی مواد ضدعفونی کننده مناسب دستگاه بدنسازی:
چه موادی برای تمیز کردن دستگاه بدنسازی مناسب نیستند؟
برخی مواد ممکن است در کوتاه مدت ظاهر دستگاه را تمیز کنند، اما در بلند مدت به سطح آن آسیب بزنند.
موارد زیر را بدون تأیید سازنده روی تجهیزات استفاده نکنید:
- وایتکس و سفیدکننده‌های قوی
- استون و حلال‌های صنعتی
- تینر و بنزین
- سیم ظرف‌شویی و اسکاچ زبر
- جرم‌گیرهای اسیدی و قوی
- الکل غلیظ روی روکش‌های حساس
- اسپری‌های روغنی روی سطوحی که باید اصطکاک داشته باشند
برای مثال، استفاده از مواد حلال روی چرم مصنوعی نیمکت ممکن است باعث تغییر رنگ، خشکی یا از بین رفتن لایه سطحی آن شود.
قیمت قطعات دستگاه بدنسازی به چه عواملی بستگی دارد؟ با عوامل مؤثر بر هزینه، کیفیت قطعات و نکات مهم خرید عمده و تکی آشنا شوید.
تفاوت ضدعفونی و تمیز کردن دستگاه ورزشی چیست؟
این دو اصطلاح گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما از نظر عملکرد تفاوت دارند.
تمیز کردن دستگاه بدنسازی یعنی از بین بردن آلودگی‌های قابل مشاهده مثل گرد و غبار، عرق خشک شده، چربی و لکه ها از روی سطح دستگاه.
ضدعفونی کردن دستگاه ورزشی یعنی استفاده از ماده مناسب برای کاهش یا غیرفعال کردن میکرو ارگانیسم های
بیماری زا روی سطح، طبق دستورالعمل محصول.
به زبان ساده، ضدعفونی کردن جای تمیزکاری را نمی گیرد. اگر سطح دستگاه هنوز چرب یا آلوده باشد، ممکن است ماده ضدعفونی‌کننده عملکرد مطلوبی نداشته باشد.
آموزش تمیز کردن دستگاه بدنسازی بر اساس نوع تجهیزات
هر دستگاه ورزشی ساختار و جنس متفاوتی دارد. بنابراین نمی توان برای تمیز کردن همه تجهیزات از یک روش یکسان استفاده کرد.
در ادامه، روش نظافت پرکاربردترین دستگاه‌های باشگاهی را بررسی می‌کنیم.
تمیز کردن تردمیل بدون آسیب به تسمه و نمایشگر
- ابتدا دستگاه را خاموش کنید و دوشاخه آن را از برق بکشید.
- با دستمال میکروفایبر خشک، گردوغبار روی بدنه و کنسول را پاک کنید.
- برای تمیزکردن دستگیره‌ها و قسمت‌های پلاستیکی از دستمال کمی مرطوب و شوینده ملایم سازگار استفاده کنید.
- تسمه تردمیل را مطابق دستورالعمل سازنده و با دستمال مناسب تمیز کنید.
- اطراف موتور و قسمت‌های قابل دسترس را از گرد وغبار پاک کنید؛ برای بخش‌های داخلی از روش توصیه شده در دفترچه دستگاه کمک بگیرید.
- قبل از روشن کردن مجدد، از خشک شدن کامل سطوح اطمینان پیدا کنید.
اگر قصد خرید تردمیل دارید، علاوه بر قدرت موتور و تحمل وزن، به کیفیت تسمه، ساختار شاسی و سهولت سرویس و نگهداری دستگاه هم توجه کنید. یک تردمیل بادوام و کم نیاز به سرویس می‌تواند در بلندمدت هزینه‌های نگهداری مجموعه را کاهش دهد.
تمیز کردن دوچرخه ثابت؛ مراقبت از زین و دسته‌ها
در دوچرخه ثابت، زین، دسته‌ها و محل قرارگیری دست‌ها و پاها بیشتر از سایر قسمت‌ها در معرض تعریق و آلودگی هستند.
اگر روکش زین از چرم مصنوعی باشد، استفاده از شوینده قوی می‌تواند به مرور باعث تغییر بافت و ترک خوردگی آن شود.
- ابتدا دستگاه را خاموش کنید.
- زین و دسته‌ها را با دستمال خشک از گردوغبار پاک کنید.
- برای از بین بردن لکه‌های عرق، از دستمال نم‌دار و شوینده ملایم سازگار با روکش استفاده کنید.
- پدال‌ها و قسمت‌های پلاستیکی را با دستمال مناسب تمیز کنید.
- بدنه فلزی را خشک کنید تا رطوبت روی آن باقی نماند.
- نمایشگر را فقط با دستمال و محصول توصیه‌شده برای صفحه نمایش تمیز کنید.
تمیز کردن الپتیکال و مراقبت از قطعات متحرک
الپتیکال بدنسازی به دلیل داشتن پدال‌های بزرگ، دسته‌های متحرک و قسمت‌های مکانیکی متعدد، به نظافت دقیق تری نیاز دارد.
مهم‌ترین قسمت‌هایی که باید تمیز شوند عبارت‌اند از:
- دسته‌های ثابت و متحرک
- پدال‌ها و محل قرارگیری پا
- بدنه و قاب دستگاه
- نمایشگر و پنل کنترل
- قسمت‌های قابل دسترس اطراف اتصالات
تمیز کردن میز پرس و نیمکت بدنسازی بدون خراب شدن چرم
- ابتدا گردوغبار و ذرات باقی‌مانده روی روکش را با دستمال نرم پاک کنید.
- مقدار کمی شوینده ملایم سازگار با جنس روکش را روی دستمال بریزید.
- سطح چرم مصنوعی را با حرکات آرام و بدون فشار زیاد تمیز کنید.
- با یک دستمال تمیز و کمی مرطوب، باقی‌مانده شوینده را پاک کنید؛ البته اگر دستورالعمل محصول چنین کاری را توصیه می‌کند.
- در پایان با دستمال خشک، رطوبت سطح را بگیرید.
- اجازه دهید روکش در محیط دارای تهویه مناسب کاملاً خشک شود.
برای جلوگیری از ترک‌خوردن چرم نیمکت چه کنیم؟
- از شوینده‌های حلال دار استفاده نکنید.
- چرم را با برس زبر نسابید.
- دستگاه را برای مدت طولانی در معرض نور مستقیم خورشید قرار ندهید.
- اجازه ندهید عرق برای مدت طولانی روی روکش باقی بماند.
- از مواد براق کننده خودرو و روغن‌های نامناسب استفاده نکنید.
- از محصولات مراقبت از چرم فقط زمانی استفاده کنید که برای جنس روکش دستگاه تأیید شده باشند.
نکته کاربردی برای باشگاه داران: اگر روی نیمکت لکه عرق ایجاد شده است، همان روز آن را تمیز کنید. پاک کردن لکه تازه معمولا بسیار راحت تر از لکه ای است که برای مدت طولانی روی روکش باقی مانده است.
تمیز کردن دستگاه‌های بدنسازی سیم‌کش و چندکاره
دستگاه‌های سیم کش، کراس‌اور و چندکاره از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده‌اند که هرکدام به روش نگهداری متفاوتی نیاز دارند.
در این تجهیزات، علاوه بر نشیمن و پشتی، باید دستگیره‌ها، کابل‌ها، قرقره‌ها و بدنه فلزی نیز بررسی شوند.
برای نظافت این دستگاه‌ها:
- دستگیره‌ها را با دستمال و شوینده ملایم تمیز کنید.
- نشیمن و پشتی را مطابق روش نظافت روکش چرمی پاک کنید.
- گردوغبار روی شاسی و بدنه را با دستمال خشک بگیرید.
- کابل‌ها را از نظر ساییدگی، پارگی یا آسیب ظاهری بررسی کنید.
- قسمت‌های متحرک را از نظر وجود گردوغبار و آلودگی قابل مشاهده بررسی کنید.
برای تمیزکردن کابل‌ها و قرقره‌ها از مواد شیمیایی یا روان کننده‌های خودسرانه استفاده نکنید. نگهداری و سرویس دوره ای دستگاه بدنسازی باید طبق توصیه سازنده انجام شود.
تمیز کردن دستگاه بدنسازی باشگاه؛ برنامه روزانه، هفتگی و ماهانه
اگر صاحب باشگاه هستید، احتمالا نمی‌توانید هر روز تمام دستگاه‌ها را به صورت کامل بازبینی و نظافت کنید. بهترین راه، داشتن یک برنامه مشخص است تا هم بهداشت تجهیزات حفظ شود و هم زمان کارکنان مدیریت شود.
در جدول زیر یک برنامه پیشنهادی برای نظافت تجهیزات باشگاه آورده‌ایم:
اشتباهات رایج در نظافت دستگاه بدنسازی که به تجهیزات آسیب می زنند
گاهی اوقات مشکل از کمبود نظافت نیست، بلکه از روش اشتباه تمیزکاری است. ممکن است با هدف افزایش بهداشت، ناخواسته به روکش، بدنه یا قطعات دستگاه آسیب بزنید.
در ادامه چند مورد از اشتباهات رایج را بررسی می‌کنیم.
- اسپری‌کردن مستقیم مواد شوینده روی دستگاه
وقتی شوینده را مستقیما روی دستگاه اسپری می‌کنید، احتمال نفوذ مایع به درزها، دکمه‌ها، نمایشگر و اتصالات افزایش پیدا می‌کند.
روش بهتر این است که ابتدا شوینده را روی دستمال اسپری کنید و سپس سطح موردنظر را پاک کنید.
- استفاده بیش از حد از الکل
الکل ممکن است برای برخی سطوح سخت و سازگار مناسب باشد، اما استفاده مکرر از آن روی همه قسمت‌های دستگاه توصیه نمی‌شود.
بعضی روکش‌های چرمی، پلاستیک‌ها و پوشش‌های رنگی نسبت به الکل حساس هستند. بنابراین بهتر است از ضدعفونی‌کننده‌ای استفاده کنید که سازنده تجهیزات آن را تأیید کرده باشد.
- استفاده از آب فراوان
شستن دستگاه بدنسازی با آب فراوان، به‌خصوص در مدل‌هایی که نمایشگر و قطعات الکترونیکی دارند، اشتباه است.
رطوبت می‌تواند به بخش‌های داخلی نفوذ کند و باعث اختلال در عملکرد دستگاه شود.
- تمیزکردن چرم با اسکاچ و برس زبر
برای از بین بردن لکه‌های قدیمی، بعضی افراد از اسکاچ یا برس زبر استفاده می‌کنند. این کار ممکن است لایه محافظ روکش را از بین ببرد و باعث ایجاد خط‌وخش شود.
برای نظافت چرم مصنوعی، دستمال نرم و شوینده سازگار انتخاب بهتری است.
- استفاده از یک شوینده برای تمام قسمت‌ها
بدنه فلزی، روکش وینیل، پلاستیک و نمایشگر جنس یکسانی ندارند. استفاده از یک محصول برای تمام قسمت‌ها ممکن است به بعضی سطوح آسیب بزند.
جمع‌بندی
تمیز کردن دستگاه بدنسازی زمانی نتیجه مطلوبی دارد که متناسب با جنس و ساختار تجهیزات انجام شود. برای نظافت روکش‌های چرمی و وینیل، شوینده ملایم و دستمال نرم انتخاب مناسبی است؛ برای دستگیره‌ها و سطوح پرتماس باید از مواد ضدعفونی‌کننده سازگار استفاده کنید و برای نمایشگرها و قطعات الکترونیکی نیز به سراغ محصولات مخصوص بروید.
در اینپارس، کیفیت ساخت و دوام تجهیزات بدنسازی از معیارهای مهم انتخاب دستگاه برای باشگاه‌هاست. اگر قصد خرید دستگاه‌های بدنسازی برای تجهیز باشگاه خود را دارید، می‌توانید محصولات اینپارس را بررسی کنید و با توجه به نوع فعالیت، فضای باشگاه و نیاز ورزشکاران، انتخاب مناسبی داشته باشید.
